‘Amateur-archeoloog Ad Wouters was deskundig, maar ook een geraffineerd vervalser’

 

,,Alle vondsten van amateur-archeoloog Ad Wouters zijn besmet en moet je vergeten”, zegt prof. dr. Leendert Louwe Kooijmans. ,,Dat geldt ook voor Tjerk Vermaning.”

Kompaan Tjerk Vermaning sjoemelde met vindplaatsen
 

Kooijmans is emeritus hoogleraar prehistorie aan de Rijksuniversiteit Leiden. Vorig jaar publiceerde hij Onze vroegste voorouders, een standaardwerk over Nederland in de steentijd. Het gesjoemel met archeologische vindplaatsen van de Ahrensburg-cultuur door Wouters (1917-2001) is voor hem oud nieuws.

Een ziekelijke neiging tot oplichting

,,In mijn boek heb ik alles wat naar Wouters riekt weggelaten”, zegt hij. ,,In Limburg en Brabant is al eerder aangetoond dat hij sjoemelde. Deze nieuwe onthulling past in een bekend patroon. Er is wel gezegd dat Wouters leed aan pseudologia fantastica: een ziekelijke neiging tot oplichting. Overigens zonder financieel winstbejag. Het ging hem puur om het prestige.”

Kooijmans sluit niet uit dat Wouters en Vermaning ook goede vondsten hebben gedaan. ,,Maar daar kun je als archeoloog niks mee door die vervalsingen. Ik verdoe er mijn tijd niet mee.”

‘De eerste keer dat het echt bewezen is én op papier staat’

Archeoloog Nico Arts uit Eindhoven had vroeger regelmatig te maken met Wouters. ,,Hij gold aanvankelijk als de grote kenner, tot er twijfels rezen. Ik weet van een neolithisch mes dat hij aan drie verschillende vindplaatsen heeft toegeschreven. Er zijn meer voorbeelden. Wouters kon ook goed stenen namaken. Hij was deskundig en een geraffineerd vervalser.”

Arts is blij met de publicatie. ,,Dit is de eerste keer dat het echt bewezen is én op papier staat. De meeste collega’s houden zich afzijdig en zwijgen over het bedrog, omdat ze amateurs niet tegen zich in het harnas willen jagen.”

‘Alsof Wouters per se de primeur wilde hebben’

Evert Kramer was conservator van het Fries Museum toen Wouters zijn collectie met stenen uit de omstreden vindplaats Sintjohannesga aan het museum schonk. ,,Ik vond het merkwaardig dat hij ze toestuurde toen er net, voor het eerst in het Noorden, een Ahrensburg-vindplaats in Oudehaske was ontdekt. Alsof hij per se de primeur wilde hebben. Het was een ongevraagd cadeautje, waar we verder niet veel mee hebben gedaan.”

Volgens Kramer moeten de vindplaatsen worden geschrapt. ,,De collecties moeten wel behouden blijven. Als afschrikwekkend voorbeeld van hoe archeologen bij de neus kunnen worden genomen.”

‘Er moeten een paar stippen van de kaart, dat is alles’

Ook Kooijmans wil van de Wouters-vindplaatsen af. ,,Daardoor verschraalt ons beeld van de prehistorie, maar misschien is dat maar goed ook: de vondsten waren altijd spectaculair, uniek en beeldbepalend. Daar zit natuurlijk een luchtje aan. Weg ermee dus. Het algemene beeld van de prehistorie wordt er niet anders van. Er moeten een paar stippen van de kaart. Dat is alles.”

Wat betreft de Vermaning-vondsten is Kooijmans blij met de recente ontdekking van het neanderthaler-kampement bij Assen. ,,Die staat wel in mijn boek: de vondsten zijn goed onderzocht en gedocumenteerd en boven alle twijfel verheven. En daarmee kun je Vermaning verder vergeten.”

Niet overtuigd

Klaas Geertsma van de APAN, de vereniging van amateurarcheologen die de vondsten van Vermaning en Wouters als echt beschouwen, is door het artikel niet overtuigd van de vindplaatsvervalsingen. ,,Ik zie drie verschillende stenen in de tekeningen die bij het artikel stonden”, zegt hij.

Dat die vondsten vals worden genoemd is volgens Geertsma juist ‘het grootste schandaal uit de Nederlandse wetenschap’. ,,Er zijn ook professionele archeologen die de vondsten Vermaning en Wouters wel serieus nemen”, zegt hij. Namen wilde hij niet noemen. ,,Veel archeologen durven hun handen er niet aan te branden uit angst voor hun collega’s.”

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.