Middeleeuwen

Spieker in Lhee
In 1954 werd in Lhee, nabij Dwingeloo, gemeente Westerveld, een fundering van veldkeien opgegraven. Het oorspronkelijke oppervlak (de donkere baan in het profiel links) toont het half ingegraven karakter. Later is nog een dik sluifzandpakket afgezet. Prof. A.E. Van Giffen (midden) geeft uitleg aan deelnemers aan een excursie van de Drents Prehistorische Vereniging. Zie de afbeelding hieronder.
Bron: Rijksuniversiteit Groningen, Groninger Instituut voor Archeologie
De fundering met een afmeting van ongeveer 5 x 5 m is half in de grond ingegraven. Nog nooit is bij reguliere opgravingen van middeleeuwse huisplattegronden iets dergelijks aangetroffen. Een interpretatie als kelder van een houten huis lijkt daarom minder waarschijnlijk. Het geeft veeleer aanleiding om ie denken aan een vrijstaand gebouwtje bestaande uit een souterrain en daarboven twee verdiepingen.
De wijze van funderen doet sterk denken aan die van de tufstenen kerken, waarvan al is gezegd dat deze geen aansluiting vind! bij de Drentse bouwtradities. Het geheel vertoont in bouwwijze en afmetingen veel overeenkomst met spiekers uit de historische tijd, zoals die in het aangrenzende Duitse gebied nog wel bewaard zijn gebleven. Een dergelijke vergelijking geeft in combinatie met de on-Drentse bouwwijze reden om te denken aan een gebouw dat bedoeld zou kunnen zijn om bisschoppelijke tienden in te verzamelen.
De tekening toont hoe het gebouw er in de 11de/12de eeuw uitgezien zou kunnen hebben. Op de veldstenen fundering kan een gebouwtje in vakwerkstijl hebben gestaan.
Bron: Wonen en werken, honderdduizend jaar dagelijks leven in Drenthe
 
Hof van Kalteren
Bij het Dieverse Kalteren hebben archeologen de middeleeuwse bisschoppelijke hof Calthorne terug gevonden. De oudste bewoningsfase uit de Late Middeleeuwen is van 1150-1250.
Het bisschoppelijke erf bleek 1,7 hectare groot te zijn geweestwas en voorzien van een brede gracht. Het is de grootste hof die tot nu toe in Drenthe is gevonden, met afmetingen van 50 x 17 m.
Naast de hof werd een schuur, een waterput, vier spiekers, een moestuin en een veedrift aangetroffen. Het complex werd in 2004 en 2005 opgegraven.